Armoedeverklaring VILD overhandigd aan Vlaams Parlement (SV 17/10/2018)
5 februari 2026
Memorandum van de erkende erediensten en het vrijzinnig humanisme bij de verkiezing van 2019
5 februari 2026
Klik hier om de PDF te downloaden
Erkende en Bevoegde Instanties & Vereniging Levensbeschouwelijke Vakken
“Voor vele leerlingen voelen de levensbeschouwelijke uren aan als een ware verademing”
Vlaamse scholierenkoepel*
MEMORANDUM
FEDERALE & REGIONALE VERKIEZINGEN MEI 2019
AAN DE POLITIEKE FRACTIES IN VLAANDEREN
In de aanloop naar de federale en regionale verkiezingen van zondag 26 mei 2019 wensen de Erkende Instanties en Vereniging Levensbeschouwelijke Vakken (LBV) uw aandacht te vragen voor het belang van die vakken in het officieel onderwijs.
Concreet vragen wij:
– het behoud van het levensbeschouwelijk onderwijs op basis van minimaal 2 lestijden per week, en dit zowel in het basis- als het secundair onderwijs.
Degelijk onderwijs en algemene ontwikkeling vormen een basispijler van de samenleving. Terecht dat de overheid middelen ter beschikking stelt om maximaal in te zetten op onderwijs op alle niveaus. Binnen een brede algemene vorming en specifieke vakkennis is het belangrijk dat de opgroeiende jeugd ook op levensbeschouwelijk vlak kansen tot ontwikkeling worden aangereikt.
Onze samenleving wordt al eeuwen gedragen door verschillende levensbeschouwingen. De scheiding van Kerk en Staat heeft nooit de bedoeling gehad levensbeschouwing uit de publieke ruimte te bannen, maar wel om de vrije meningsuiting te garanderen1. Het is dan ook niet vreemd dat sedert de totstandkoming van de Belgische Grondwet geleidelijk een juridisch kader vorm kreeg voor het inrichten van de levensbeschouwelijke vakken op school gebaseerd op de vrije keuze van de ouders uit één van de vakken ingericht door de erkende levensbeschouwingen2.
De zeven Erkende Instanties en Vereniging dragen zorg voor de invulling van het levensbeschouwelijk onderwijs en zij garanderen de kwaliteit ervan door regelmatige actualisering van de leerplannen en de ondersteuning door de inspecteurs-adviseurs. In deze superdiverse samenleving leveren zij op deze wijze een onvervangbare bijdrage aan de ontwikkeling van een actief pluralistisch Vlaanderen.
Terecht is er het laatste decennium veel aandacht besteed aan de levensbeschouwelijke vakken op school. Op school immers kunnen leerlingen elkaars overtuiging beter dan waar ook leren kennen en waarderen.
Uit onderzoek blijkt dat het kritisch onderzoeken van en het groeien in de eigen levensbeschouwing
bijdraagt tot de persoonlijke groei van de leerling en zijn engagement naar de samenleving toe: burgers die hun eigen levensbeschouwing bewust beleven, vinden we nu eenmaal meer terug in vrijwilligerswerk3, verenigingsleven en democratische politieke partijen.
De LBV hebben zowel oog voor hun gedeelde identiteit als voor de existentiële zoektocht van het individu: ‘wie ben ik?’. Een optimale identiteitsontwikkeling heeft positieve gevolgen voor de gerichtheid op de academische doelen evenals de academische, emotionele en instrumentele zelfregulatie4 van de leerling. Sociologisch onderzoek heeft uitgewezen dat deze zoektocht het meest vrucht draagt startend vanuit een eigen levensbeschouwing5 en van daaruit in dialoog met anderen. Leerlingen die de kans krijgen om, via de LBV en de interlevensbeschouwelijke competenties6, een positieve identiteit uit te bouwen zijn ook minder vatbaar voor radicalisering en extremisme7.
De Erkende Instanties en Vereniging vragen dan ook aan de politieke partijen in Vlaanderen om oog te hebben voor de inrichting van levensbeschouwelijk onderwijs en dit grondwettelijk recht te blijven garanderen.
De inbreng van de LBV-leerkrachten in de begeleiding en ondersteuning van leerlingen is enorm en zij zullen bereid blijven in geval van problemen rond samenleven op school hun bijdrage te leveren, daarom is loopbaanzekerheid noodzakelijk.
De Erkende Instanties en Vereniging spannen zich in om de kwaliteit van het levensbeschouwelijk onderwijs – zowel pedagogisch als vakinhoudelijk – te waarborgen en/of te verhogen. Via de eigen levensbeschouwelijke vakken en de gezamenlijke interlevensbeschouwelijke competenties dragen de levensbeschouwelijke vakken bij aan de vorming van actieve, genuanceerd denkende burgers.
De inspectie en begeleiding levensbeschouwelijke vakken zorgt bovendien voor een coherente kwaliteitsbewaking, adviseert de Erkende Instanties en Vereniging in haar taken, maar ook de inspecteur-generaal.
* www.scholierenkoepel.be – Mededeling 1 juni 2018 (geraadpleegd op 20 november 2018).
1 P. De Pooter, De rechtspositie van erkende erediensten en levensbeschouwingen in Staat en maatschappij, Brussel, 2013, 13-14.
2 https://www.senate.be/doc/const_nl.html : zie art. 24 GW; https://data-onderwijs.vlaanderen.be/edulex/document.aspx?docid=12310 : zie art. 6 van het decreet betreffende de inspectie en de begeleiding van de levensbeschouwelijke vakken
3 J. Wilson & T. Janoski ‘The Contribution of Religion to Volunteer Work’ in Sociology of Religion 56 no. 2, 1995,
137-152; R.L. Driskell et al, ‘Civic Engagement and Religious Activities: Examining the Influence of Religious
Tradition and Participation’ in Sociological Spectrum 28 no. 5, 2008, 578-601.
4 M.D. Berzonsky & L.S. Kuk, ‘Identity Status, Identity Processing Style, and the Transition to University’ in Journal
of Adolescent Research, 15 (1), 2000, 81-98.
5 Zie P. Ebstyne King, ‘Religion and Identity: The Role of Ideological, Social, and Spiritual Contexts’ in Applied
Developmental Science, 7 (3), 2003, 197-204; B. Duriez, B. Soenens & W. Beyers, ‘Personality, Identity Styles, and
Religiosity: An Integrative Study Among Late Adolescents in Flanders (Belgium)’ in Journal of Personality 72
(2004), 877-910; G.K. Leak, ‘An Assessment of the Relationship Between Identity Development, Faith
Development, and Religious Commitment’, in Identity 9:3 (2009), 201-218.
6 https://www.levensbeschouwelijkevakken.be/interlevensbeschouwelijke-competenties/
7 Zoals duidelijk ook uit overheidsteksten blijkt. Zie bv.: https://lokaalbestuur.vlaanderen.be/preventie-
radicalisering/positieve-identiteitsontwikkeling-bij-jongeren en https://www.expoo.be/radicalisering-en-de-
identiteitsontwikkeling-van-jongeren
Zie de bijlagen in het bovenstaande downloadbare PDF-bestand.
